Villar, domingo

Serpeando entre casas cada vez mais baixas, foron deixando atrás a cidade e enfilaron a ponte de Rande, que cruzaba a ría no lugar en que as marxes estaban máis próximas. A inauguración da ponte, varias décadas atrás, reducira en máis de vinte quilómetros o traxecto entre Vigo e as poboacións da outra beira.

Distinguiu os mastros dos veleiros aliñados baixo o monte da Guía, os depósitos do porto de mercadorías, a silueta do antigo hospital, a do Concello recortada contra o monte do Castro, as naves da lonxa e os frogoríficos, e os guindastres dos estaleiros orfos de barcos en construción.

En 1885, os trescentos membros da sociedade benéfica viguesa A Cooperativa acordaron crear unha escola en que se ensinasen diversos oficios artesáns e actividades industriais. Estaban convencidos de que a instrución axudaría ao desenvolvemento das industrias establecidas na cidade e que, ao tempo, daría aos traballadores a oportunidade de abrir os seus propios talleres, tomando ao cargo aprendices e converténdose eles mesmos en empresarios independentes que achegasen prosperidade á abatida economía local.

Caldas pasou a outra sala con diversas máquinas. Había unha laminadora e unha extrusionadora manual cun letreiro: «Límpaa ben, pensa en todos». No chan aliñábanse seis torno de olería eléctricos.

A sección do taller próxima á porta estaba dedicada á construción de zanfonas. A do fondo, ás gaitas e o resto de instrumentos de vento. Había un banco de carpinteiro colorado contra a parede oposta ás xanelas e, encima, varios taboleiros con ferramentas e fotografías antigas que mostraban instrumentos e bandas de música.

Os policías subiron pola escaleira de metal do edificio anexo ata o relanzo da segunda planta. A un lado observaron dúas portas e, ao outro, un miradoiro desde o que se vían, iluminadas, as aulas do edificio principal. Unha das dúas portas daba ao taller de moda e confección. A outra, sobre un pergamiño e un molde dun pequeno violín, aparecía escrito con letras en relevo: «Obradoiro de luthería antiga”.

As campás da concatedral daban as dez cando Caldas saíu da comisaría. Atravesou a Alameda encollido no abrigo e subiu ata a Porta do Sol. Levantou a vista cara á escultura do home peixe, cuxas escamas metálicas parecían reflectir todas as luces da cidade, e tomou a calella que conducía ao Elixio.

A rúa recibiuno con frío e os farois acendidos, O inspector baixou camiñando coas mans nos bolsos ata o paseo de Afonso XII e, á altura da estatua da ninfa e o dragón, aopiouse na varanda para comtemplar o mar sobre o antigo barrio dos pecadores.

Pouco antes daquel episodio, os xulgados foran trasladados a un edificio moderno da rúa Lalín, no ensanche da cidade, coa esperanza de que conservasen aquela localización durante moito tempo. Con todo, a progresiva xudicialización da vida cotiá obrigara a sucesivas ampliacións e a contemplar un novo traslado ao enorme edificio que antes ocupara o Hospital Xeral.

Leo Caldas entrou no bar Puerto e apostouse na barra, xunto á entrada, esperando que o sentasen. Na mesa máis próxima, un cliente solitario, tamén habitual dos mediodías, devoraba unha fonte de mexillóns abertos ao vapor que regaba cunhas pingas de limón antes de levalos á boca.

—Para iso os poñen, para sensibilizar a xente —dixo Caldas, e ao ver a través das pareces de cristal do Colexio de Arquitectos varias esculturas colocadas en círculo, acordouse de Miguel Vázquez e cambiou de tema—. Ti tamén expós?

Pegouse a Elvira e camiñaron baixo o paraugas ata a rúa do Príncipe. Alí Caldas mirou cara arriba e viu brillar as escamas metálicas do home peixe.