O caso é, Narda, que meu pai amenceu un día exergando no adro de Bouzas o repinicar xeitoso do zapato baixo de Rosa de Coia, sobor das lousas, un día de festa, retumbando baixo as bóvedas mariñeiras da igrexa a voz do crego trunfante, mesturándose as sirenas dos vapores ao rebumbio da escuma no praial. Renaceulle a alma e unha alma de ferro sustituíulle os músculos amolecidos por caldos e por cama. Sentados os notables, os armadores, grosos e queimados do sol, en sillóns de bimbio, á porta do Casino de Bouzas, a festa empavesada de insignias, atracada, acodada, os fogos estoupando e lanzando verdes eléctricos, clarísimos soles.

Narda, daquela, comprobou que el a tiña, á súa vez, observado e achacou, sentíndose moi contenta, o rubor á satisfacción e vergoña que lle producía a súa presenza, e, ao tempo que pensaba e vía a confusión de Alberte, notou que a ela tamén lle saían as cores e, sentíndose rídícula, avanzou polo paseo central da Alameda, en dirección ao Club Naútico.

E por qué el, un rebezo, unha garduña, ten que pasar na cama a guerra, antre o irse e o ficar no mundo, mol e branco, faixado de escapularios, notando que o mundo abala e se vén abaixo? E por qué, en virtude de qué, pasa a Bouzas (Vigo), capital da carcuncia?

Coma quen sabe o seu, cun olfato especial, o meu pai fixo unhas viaxes, el soio, a Vigo. Sei que contorneou as factorías de Cabral, falou no Sello con homes, mediaron chanqueiros e comidas. Alzouse a casiña, antre outras moitas, no bairro sen urbanizar, embeleñado de camiños, antre leiras e millos, semi-rural e verde, tan fremoso.

Trembeleaba, trastumbeaba o seu corpo, co tranvía nos dous pontos queixándose coma un gato de ferro pola costa dos Choróns, a man na roda do freo, as pernas ben abertas sobor da plataforma traseira.

Xosé Fernández Pampín, pasado por augas mortas, quere, quixo, aquiesceron naturalmente, a Rosa Comesaña Freiría, de puras liñas quebradas de ex-labregos, tendeiros, tras municións solemnes, universais proclamas, segundo ditames, actas burocrárico-talmúdicas de Trento (vento de saias, pensamento antre reixas, broslados, medo ao home cabal, remoídos texto sobre texto, ferro e cadeas prás herexías), na igrexa parroquial de Coia sobrevoada por gavotas baixas en percura da miñoca nos prados do Lagares, co armonium fumegando unha queixa furmiguenta e sen senso.

Sei, Narda. Arrexuntábanse, entón, moito, na varanda de cimento da praia de Samil, senlleiros. Arrexuntaban moito as cabezas.

Andando a modiño, fóronse achegando á Ribeira do Berbés, e Alberte, Bertoxa pra Narda, faloulle longamente de si, da súa familia, do mar.

Disto, e doutras cousas, non falaban os ledos mozos cando o tranvía os deixaba en Urzáiz, pra inda daren unhas voltas por Príncipe, ata as dez. Falaban de James Dean.